افلاتوكسين ها AFLATOXINS چیستند ؟

افلاتوكسين ها سمومي هستند كه بوسيله تعدادي از قارچ ها كه برروي خوراك دام و مواد غذائي رشد مي كنند، توليد شده ومي توانند بيماري افلاتوكسيكوزيس را درحيوانات اهلي و انسان ايجاد كنند . در مورد اين سموم و بیماری های حاصله از آن در سراسر جهان تحقيقات زيادي صورت گرفته است .

عوامل محيطي مختلفي برروي توليد افلاتوكسين دخالت دارند از اين رو شدت آلودگي بستگي به موقعيت جغرافيائي ، شيوه كشاورزي ، حساسيت محصولات كشاورزي قبل از درو ، پروسه تهيه مواد غذائي و وضعيت انبار محصولات دارد.برای مطالعه بیشتر در این مورد به سایر مقالات سایر ایران کالا مراجعه کنید.
افلاتوكسين ها نسبت به ساير سموم قارچي به علت اثرات سرطان زائي و ايجاد مسموميت حاد از اهميت بيشتري برخوردارهستند. بسياري از كشورها با توجه به داشتن آلودگي هاي قارچي در مواد غذائي و محصولات كشاورزي با تصويب قوانين و مقررات ويژه اي توانسته اند بهداشت و سلامتي مواد غذائي توليدي خود را تامين نمايند.

پسته به عنوان یک محصول استراتژیک برای ایران جایگاه خاصی را در بین تولیدات کشاورزی دارا می باشد. (به سایر مقالات سایت ایران کالا در مورد پسته مراجعه کنید) این محصول گرانبها نه تنها دارای ارزش غذایی فراوان است، بلکه در رقبای خود کم نظیر است. همانند بسیاری ازمحصولات کشاورزی پدیده زهرابه افلاتوکسین از سالیان پیش گریبان گیر پسته بوده و در سالهای اخیر به عنوان یک معضل اساسی بر سر راه صادرات آن محسوب می شود.
همانطوریکه اشاره شد افلاتوکسین زهرابه ای است که بوسیله گروهی از قارچ ها (اسپرژیلوس) که جزِء کپک ها هستند ترشح می شود. این قارچ ها با تغذیه از مواد غذایی زهرابه تولید کرده وآن را داخل و یا روی مواد غذایی به جا می گذارند. این قارچ در شرایط حرارت و رطوبت مناسب بر روی میزبان (پسته) شروع به رشد کرده و تولید زهرابه کرده که به انسان و دام ضرر فراوان می رساند.

نکاتی در مورد  مقابله و کنترل افلاتوکسین    

راهکارهای کنترل افلاتوکسین:

1- با توجه به متفاوت بودن زمان برداشت محصول لازم است که برداشت محصول بدون تأخیر و به موقع انجام شود.
2- پارچه مخصوص برداشت در زیر درختان پهن و محصول چیده شده همیشه در یک طرف آن ریخته و جمع آوری شود.
3- از مخلوط کردن پسته هایی که قبل از برداشت روی خاک افتاده اند با پسته های تازه چیده شده خودداری شود چون یک دانه پسته آلوده قادر است کل توده پسته را آلوده کند.
4- زمان چیدن و انتقال میوه به ترمینال فرآوری به حداقل کاهش داده شود و پسته ها بلافاصله پوست گیری، شستشو و خشک گردند. زیرا انباشتن محصول برداشت شده به صورت توده شرایط مناسب برای رشد قارچ در توده را فراهم می کند.
5- برداشت محصول در ساعات اولیه روز انجام و امکان نگهداری آن در سایه تا زمان انتقال از باغ فراهم شود.
6- عملیات فرآوری باید با حداکثر سرعت و دقت انجام گیرد و از انباشتن پسته ها (پوست گیری شده یا نشده) خودداری گردد.
7- معمولا پسته های خندان روآبی و پسته های ریز بدشکل و لکه دار، دارای افلاتوکسین بیشتری هستند. بنابراین از مخلوط کردن این پسته ها با پسته های سالم خودداری شود و از آب حاصل از شستشوی پسته ها در ترمینال مجدداً استفاده نشود.
8- اصول بهداشتی و تمیز کردن محوطه و دستگاه ها باید در ترمینال ضبط و محل فرآوری رعایت شود.
9- تخلیه و تمیز کردن قسمت های مختلف چرخ پوست گیری مورد توجه باشد تا از نبود پسته های آلوده اطمینان حاصل شود.
10- دستگاه های فرآوری داخل فضای بسته و سرپوشیده قرار گیرند و از خشک کن های دارای تجهیزات کنترل دما و محاسبه زمان لازم برای خشک شدن استفاده شود.
11- رطوبت پسته ها قبل از انتقال به انبار باید حدود 6-4 درصد باشد.
12- انتقال محصول به انبار در ساعات خنک انجام شود و مشخصات پسته وارد شده به انبار در یک دفتر مخصوص ثبت شود تا در صورت نیاز بتوان محل تولید و فرآوری آن را ردیابی کرد.
13- قبل از واردکردن محموله های جدید به انبار باید انبار را کاملا تمیز و با روش های مجاز ضدعفونی کرد.
14- دما و رطوبت انبار باید حتی الامکان پایین باشد و با دستگاه های خودکار  کنترل شود و دمای تمام محوطه انبار یکسان باشد تا از تجمع رطوبت روی محصول جلوگیری شود.
15- از تماس مستقیم گونی ها با کف و دیواره انبار جلوگیری شود و محصول بر روی پالت های چوبی قرار گیرد و تعداد مجاز قراردادن کیسه ها روی هم حداکثر 5 عدد می باشد.
16- در صورت ضرورت مبارزه با آفات انباری، سموم تدخینی با رعایت اصول فنی به کار گرفته شوند و لازم است تهویه انبار به طور کامل صورت گیرد.
17- در باغاتی که اصول کاشت (مثل فاصله کاشت و سطح تراکم) و هرس و ... رعایت شده باشد افلاتوکسین کمتری مشاهده می شود.
18- استفاده از دستگاه های با جنس مرغوب و تمیز بودن آنها باعث کاهش افلاتوکسین می شود.
19- پهن کردن پسته شسته شده در زیر نور آفتاب به مدت  48 ساعت در کاهش افلاتوکسین مؤثر است.
20- جداکردن پسته های پوک و آلوده از پسته های سالم، افلاتوکسین را کاهش می دهد.

خواص مغز پسته

مغز پسته از نظر طب قدیم ایران گرم و خشک است.
1- مغز پسته به علت داشتن آهن خون ساز است و کسانی که به کم خونی مبتلا هستند باید حتما روزانه مقداری پسته مصرف نمایند.
2- پسته معده را تقویت می کند.
3- مغز و دهان را تقویت می کند.
4- برای آرامش قلب و آرام کردن اعصاب مفید است.
5- برای آرامش قلب و آرام کردن اعصاب مفید است.
6- خوردن پسته نیروی جنسی را تقویت می کند.
7- پسته برای تسکین سرفه مفید است
8- اسهال معمولی و اسهال خونی را درمان می کند.
9- جوشانده پوست و برگ درخت پسته برای رفع درد و خارش مفید است.
جدول خواص مغز پسته را در مقاله پسته چیست در همین سایت ایران کالا مطالعه نمایید.

 چه كساني نبايد پسته بخورند؟

گفتیم پسته گرم و خشک بوده ولذا بـــرای افـــراد گرم مـــزاج مضر است. مصلح آن سکنجبین است. پسته بسیار مقوی و دارای ویتامین های ب یک و ویتامین ب دو ویتامینE  می باشد. املاح معدنی فراوانی دارد که در جدول مقاله پسته چیست در همین سایت ایران کالا توضیح داده شده است و در تقویت قوای جسمی و جنسی و سلولهای مغزی موثر است. در پسته مقدار قابل توجهی آهن وجود دارد و با داشتن مواد دیگری چون پتاسیم ، منیزیوم تامین کننده احتیاجات بدن و خون است. اما البته مصرف زیاد پسته باعث می شود که مقدار ازت در خون بالا رود و شاید به همین علت است که عده ای معتقدند پسته باعث کثیف شدن خون می شود، البته اشخاصی که دچار ضعف و نارسایی کبد هستند و مبتلایان به بیماری های نقرس و دیابت و ناراحتی کلیه باید از خوردن پسته خودداری کنند.

خواص پوست سبز پسته   

پوست سبز پسته از نظر طب قدیم ایران سرد و خشک است و دارای خواص زیر می باشد.
1- پوست سبز پسته برای رنگرزی به کار می رود.
2- بهترین دارو برای رفع بوی بد دهان است.
3- جویدن آن باعث التیام زخم های داخل دهان می شود.
4- برای استحکام لثه ، مالیدن آن روی لثه یا جویدن آن مفید است.
5- دم کرده پوست سبز پسته حالت دل بهم خوردگی و استفراغ را از بین می برد.
6- دم کرده آن برای رفع اسهال مفید است.
7- برای رفع سکسکه پوست سبز پسته را دم کنید و یک فنجان از آن را بنوشید.

آنالیز پوست سبز پسته 

مواد تشکیل دهنده پوست سبز پسته

خواص پوست سفید پسته   

پوست سفید پسته خاصیت قابض دارد و برای بواسیر بسیار مفید است. باعث تسکین درد و تخفیف بیماری می شود. برای درمان این بیماری باید پوست سفید پسته را در آب جوشاند و آن را داخل لگنی بریزید و شخصی که این بیماری را دارد برای چند دقیقه در آن بنشیند.

پسته درخت دو پایه ای است که ارتفاع آن به حدود پنج متر می رسد و به حالت خودرو در ایران و افغانستان می روید. برگ های درخت پسته متناوب و مرکب از 2 یا 3 برگچه نوک تیز با یک برگچه انتهایی است و برنگ سبز روشن می باشد. گلهای آن خوشه ای است و گل نر آن فاقد گلبرگ است. برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد درخت پسته به مقاله همه چیز در مورد پسته در سایت ایران کالا مراجعه کنید.
ايران يكي از بزرگ ‌ترين صادركنندگان مهم  پسته در جهان به حساب مي‌آيد و بهترين نوع پسته جهان در كشور ایران وجود دارد،
پسته نه تنها در 2‌ نوع خام و بو داده از جمله اجزاي مهم آجيل‌هاي شور و شيرين است، بلكه نوع تازه و تر پسته نيز – كه در اواخر تابستان و اوايل پاييز به بازار مي‌آيد – طرفداران بسياري دارد.

علاوه بر اين مغز آن به صورت خرد و آسياب‌ شده در پخت بسياري از شيريني‌ها و كيك‌ها و همچنين به صورت  خلالي براي تزئين بعضي از پلوهاي مخلوط مانند شيرين‌پلو، مرصع پلو، هويج پلو و غيره مورد استفاده قرار مي‌گيرد. در ضمن از پوست نرم و تازه آن نيز مربا ی خوشمزه درست مي‌كنند.

در 100 گرم مغز پسته مواد زیر موجود است: 

الف) آبیاری
با وجود این که پسته استقامت زیادی به بی آبی دارد، لکن نباید از آب دادن آن مخصوصا در سنین ابتدایی غفلت شود. به طور متوسط بسته به بافت خاک از نظر نگهداری آب مدار آبیاری بسته به سن درخت به شرح زیر توصیه می شود: (به جز فصل زمستان)
درخت با سن 1 تا 3 سال:     مدار آبیاری 7 الی 10 روز
درخت با سن 3 الی 6 سال :     مدار آبیاری 12 الی 20 روز
درخت با سن 6 سال به بالا :    مدار آبیاری یک ماه
باید توجه داشت زمانی که مدار آبیاری یک ماه است، در هر آبیاری آب زیادی به درخت داده شود تا رطوبت کاملا به عمق خاک نفوذ کند.

ب) هرس
هرس یعنی بریدن شاخه های اضافی و این عمل در زمستان انجام می شود. پس از فرم دهی درخت در سال های بعد از پیوند و قبل از باردهی، هرس اهمیت دارد که شامل شنگ کردن شاخه ها، سر بر داری و حذف پاجوش ها می باشد.
هرس باعث درشت شدن میوه درخت و تا حدی یکنواخت شدن باردهی در سالهای مختلف می شود.

ج) کود دهی
کود دامی گوسفندی و گاوی مورد استفاده باید کاملا پوسیده باشد. بهتر است کود مرغ نیز با کودهای گوسفندی یا گاوی مخلوط شود و در شیاری به عمق حداقل 40 سانتیمتر بسته به سن درخت و عرض 40 سانتیمتر در انتهای چتر سایه انداز درخت دفن شود. فصل کود دهی فصل خواب درختان یعنی زمستان است.
مخلوط کردن کود کامل شیمیایی ( N-p-K ) نیز با کود حیوانی مورد استفاده مطلوب می باشد.
دادن کود شیمیایی ازته (سولفات آمونیم و سولفات پتاسیم) در مناطق با آب و خاک شور در نیمه دوم اردیبهشت ماه جهت افزایش جوانه های رویشی و زایشی، در نیمه دوم تیرماه جهت پر شدن دانه های پسته در درختان بارده مناسب است. میزان کود مصرفی با مشاوره کارشناسان از 100 گرم تا 200 گرم به ازای هر درخت می باشد.
استفاده از کودهای مایع و جامد میکرو در فصل رشد درخت بسته به نوع کمبود و مشاوره با کارشناسان کشاورزی همزمان با سمپاشی و یا به صورت مستقل بسیار مناسب است. بعد از برداشت پسته دادن کود روی به صورت محلول پاشی توصیه می شود.

د) دلایل پوکی پسته
1- عدم وجود گرده نر که ناشی از کمبود درخت نر می باشد  مهمترین عامل پوکی پسته بوده و باید به ازای هر 10 الی 15 درخت ماده یک درخت نر در باغ پیوند نمایید. در صورت کمبود درخت نر حتما گرده افشانی مصنوعی انجام دهید.
2- عدم رسیدگی و توجه کامل به درختان از جمله آبیاری کم و نامنظم، ندادن کود حیوانی و هرس نکردن درختان و غلبه آفات در باغ باعث پر نشدن مغز پسته و یا ریزش جوانه های سال بعد می شود.

ه) آفات مهم پسته
1- پسیل پسته، که حشره زرد رنگ کوچکی است و در حال حاضر بیشترین خسارات را وارد می کند و موقع خسارت شدید، پای درخت شکرک ایجاد می شود.
2- کنه درختان پسته که این آفت با چشم معمولی قابل مشاهده نیست و علائم آن اینکه ابتدا برگها سبز تیره و سپس حالت چرمی رنگ می شوند.
3- شپشک پسته، این آفت کاملا روی برگها و خوشه ها قابل مشاهده است و درخت مورد حمله محصول آن اغلب پوک و نیم مغز می شود.
برای مبارزه با شپشک استفاده از سم اتیون با نسبت 2.5 - 2 در هزار بسیار مناسب است. ذکر این نکته ضروری است که برای مبارزه با هر یک از آفات مشاوره با کارشناسان خبره کشاورزی جهت توصیه سم و زمان سمپاشی بسیار مهم است.

و) برداشت پسته
1- پسته را وقتی کاملا رسید برداشت نمایید.
2- برداشت را ساعتهای اولیه روز شروع نموده و محصول برداشت شده را زیر سایه و یا جای خنک قرار دهید.
3- قسمتهای آلوده به آفت را در باغ جداگانه برداشت نمایید.
4- محصول برداشت شده را سریعا به مراکز فرآوری پسته که تمام اتوماتیک و بهداشتی است انتقال دهید تا سریعا پوست گیری و جداسازی شود. به این ترتیب رنگ پوسته سخت پسته سفیدرنگ و بازاری پسندی مناسب خواهد داشت.